Với sỏi thận canxi oxalat, mục tiêu không phải là kiêng khem quá mức mà là uống đủ nước, ăn đủ canxi, giảm muối và tránh ăn quá nhiều thực phẩm giàu oxalat.
20 thực phẩm nên ưu tiên
| Thực phẩm | Gợi ý |
|---|---|
| 1. Nước lọc | Ưu tiên nhất; chia đều cả ngày |
| 2. Sữa tươi | Nguồn canxi tốt |
| 3. Sữa chua | Có canxi, dễ dùng |
| 4. Cá nhỏ ăn cả xương | Giàu canxi |
| 5. Cá hồi | Protein tốt |
| 6. Cá thu | Có omega-3 |
| 7. Cá rô/cá lóc | Protein tốt |
| 8. Trứng | Có thể ăn bình thường |
| 9. Thịt gà | Ăn lượng vừa phải |
| 10. Thịt nạc | Không cần kiêng nhưng tránh quá nhiều |
| 11. Cơm/gạo | Có thể ăn bình thường |
| 12. Khoai lang | Ăn khẩu phần vừa phải |
| 13. Rau muống | Có thể dùng |
| 14. Bắp cải | Lựa chọn tốt |
| 15. Súp lơ | Tốt |
| 16. Dưa leo | Nhiều nước |
| 17. Cà chua | Có thể ăn bình thường |
| 18. Bí xanh | Rất phù hợp |
| 19. Cam/quýt | Citrate có lợi cho phòng sỏi |
| 20. Chanh | Có citrate; có thể vắt vào nước |
20 thực phẩm nên hạn chế
Đặc biệt với sỏi canxi oxalat, không nhất thiết phải cấm hoàn toàn:
- Đậu phụng (lạc) – ăn ít, khoảng 15–20 g/lần.
- Mè (vừng) – hạn chế lượng lớn.
- Hạnh nhân và nhiều loại hạt – không ăn nhiều mỗi ngày.
- Cải bó xôi (rau bina) – rất giàu oxalat.
- Củ dền – giàu oxalat.
- Đậu bắp – không nên ăn quá nhiều.
- Chocolate/cacao – hạn chế.
- Trà đen đậm – không uống quá nhiều.
- Khoai tây có vỏ – hạn chế nếu ăn rất thường xuyên.
- Khoai lang lượng lớn – không cần kiêng nhưng tránh ăn quá nhiều.
- Đậu nành và một số sản phẩm đậu nành – dùng vừa phải.
- Các loại hạt hỗn hợp – tránh ăn từng nắm lớn mỗi ngày.
- Nước ép rau quả cô đặc – không nên uống thường xuyên.
- Nước ngọt có đường – nên hạn chế.
- Nước ngọt cola – nên hạn chế.
- Thức ăn rất mặn – đặc biệt cần giảm.
- Mắm, nước tương quá mặn – dùng ít.
- Thịt chế biến như xúc xích, thịt nguội – hạn chế.
- Ăn quá nhiều thịt đỏ – không có lợi cho phòng sỏi.
- Thực phẩm bổ sung vitamin C liều cao – không nên tự dùng liều lớn.
4 nguyên tắc quan trọng nhất
① Nước: mục tiêu thường là uống đủ để tạo khoảng 2–2,5 lít nước tiểu/ngày, trừ khi bác sĩ yêu cầu hạn chế dịch. Không nên dồn phần lớn nước vào buổi tối.
② Canxi: không nên kiêng sữa/canxi vì sợ sỏi. Với sỏi canxi oxalat, canxi từ thức ăn được dùng cùng bữa ăn có thể giúp giảm hấp thu oxalat.
③ Muối: càng ăn mặn, lượng canxi bài tiết qua nước tiểu càng có thể tăng. Vì vậy giảm muối là một trong những biện pháp rất đáng chú ý.
④ Oxalat: không cần loại bỏ tất cả thực phẩm chứa oxalat. Quan trọng là tránh những thực phẩm rất giàu oxalat với số lượng lớn và thường xuyên, đồng thời ăn đủ canxi trong bữa.
Riêng đậu phụng: bác có thể ăn, nhưng tôi sẽ xếp nó vào nhóm “ăn được nhưng không nên ăn nhiều”, thay vì nhóm phải kiêng.