So sánh Kim Vân Kiều Truyện với Đoạn TrườngTân Thanh

 Việc Nguyễn Du dựa vào tiểu thuyết chương hồi Kim Vân Kiều Truyện của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc) để sáng tác Đoạn Trường Tân Thanh (Truyện Kiều) là một trong những cuộc "tái sinh nghệ thuật" kinh điển nhất trong văn học Đông Á. Nguyễn Du không hề sao chép, mà ông đã thi hóa, Việt hóa và nhân văn hóa toàn bộ tác phẩm.

Bảng so sánh tổng quan

Tiêu chí	Kim Vân Kiều Truyện (Thanh Tâm Tài Nhân)	Truyện Kiều (Nguyễn Du)
Thể loại	Tiểu thuyết văn xuôi chương hồi (24 hồi)	Truyện thơ Nôm theo thể lục bát (3.254 câu)
Cốt truyện	Thiên về diễn biến sự việc, hành động, vụ án, báo thù	Giữ bộ khung chính nhưng tinh giản chi tiết, tập trung diễn biến tâm lý
Thế giới nhân vật	Rõ rệt hai cực thiện - ác, tả chân thực, đôi khi tàn nhẫn	Đa chiều, được cảm thông, khắc họa nội tâm qua tả cảnh ngụ tình
Triết lý chủ đạo	Định mệnh, Nhân quả - Báo ứng, Nho gia chính thống	Tố cáo xã hội, Mối quan hệ "Tài - Mệnh", Nhân đạo & Lòng vị tha

1. Về Cốt truyện & Nhân vật: Từ "Kể sự việc" đến "Khắc họa tâm hồn"

Cả hai tác phẩm đều chia sẻ chuỗi sự kiện chính: Gặp gỡ - Gia biến (Bán mình cứu cha) - Lưu lạc 15 năm - Báo ơn báo thù - Tái hợp. Tuy nhiên, cách xử lý sự kiện của Nguyễn Du đã biến một tiểu thuyết ly kỳ thành một tập đại thành về tâm lý nhân vật:

• Lược bỏ sự thô giáp: Thanh Tâm Tài Nhân mô tả rất kỹ, chi tiết các cảnh tra tấn, mưu mẹo buôn người hay sự tàn khốc lúc Từ Hải báo thù. Nguyễn Du lướt qua hoặc thơ hóa các cảnh này để giữ tính mỹ cảm và nhân văn cho tác phẩm.
• Xây dựng nhân vật đa chiều:
  • Thúy Kiều: Ở nguyên tác, Kiều có phần sắc sảo, tính toán kỹ lưỡng khi báo thù. Ở Nguyễn Du, Kiều là hình tượng của sự hy sinh, vị tha, luôn bị giằng xé bởi chữ Hiếu và chữ Tình.
  • Thúc Sinh: Trong tiểu thuyết Trung Quốc chỉ là kẻ chơi bời hèn nhát. Qua tay Nguyễn Du, Thúc Sinh hiện lên vừa đáng trách nhưng cũng vừa đáng thương — một người đàn ông có tình cảm chân thành nhưng không đủ sức mạnh bảo vệ người mình yêu.
  • Từ Hải: Nguyên tác khắc họa Từ Hải như một thủ lĩnh giặc gian hùng, hung tợn. Nguyễn Du nâng Từ Hải thành một hình tượng anh hùng mang khát vọng tự do, tấm lòng bao la và khí phách phi thường ("Đội trời đạp đất ở đời").

2. Về Nghệ thuật Ngôn ngữ: Từ Văn xuôi đến Đỉnh cao Thơ Nôm

Đây chính là khác biệt tạo nên khoảng cách tầm vóc giữa hai tác phẩm.

• Ngôn ngữ xuôi đời thường vs. Thơ lục bát bác học:
  • Nguyên tác dùng chữ Hán dạng bạch thoại, lời văn thô mỏng, chủ yếu kể lại lời thoại và hành động.
  • Nguyễn Du sử dụng chữ Nôm kết hợp với thể thơ lục bát truyền thống, đưa ngôn ngữ dân tộc lên đỉnh cao chưa từng có. Ông kết hợp nhuần nhuyễn giữa từ ngữ bác học (điển tích, điển cố) với ca dao, tục ngữ bình dị.

Tả cảnh ngụ tình: Nguyễn Du biến thiên nhiên thành một "nhân vật" biết chia sẻ cảm xúc với con người. Những câu thơ như:

"Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ" hay "Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu / Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ"

đã đạt đến trình độ tuyệt mĩ về diễn tả tâm trạng mà nguyên tác văn xuôi không thể đạt tới.

3. Về Triết lý & Cảm hứng Nhân đạo

Nguyễn Du đã thổi vào cốt truyện vay mượn một linh hồn hoàn toàn mới, mang đậm dấu ấn tư tưởng của ông và thời đại ông sống:

• Tài - Mệnh tương đố ("Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau"): Thanh Tâm Tài Nhân giải thích bi kịch của Kiều chủ yếu qua luật Nhân quả (kiếp trước làm điều sai thì kiếp này chịu nghiệp). Nguyễn Du nhìn nhận sâu sắc hơn: ông xót thương cho những người tài hoa, nhan sắc nhưng lại bị xã hội phong kiến và đồng tiền đè bẹp.
• Tiếng nói tố cáo xã hội: Nguyễn Du chỉ rõ thủ phạm gây ra bi kịch cho gia đình Kiều là đồng tiền và bộ máy quan lại mục nát ("Trong tay đã sẵn đồng tiền / Dầu lòng đổi trắng thay đen gặt lường").
• Tinh thần vị tha và Hòa giải: Kết thúc của Kim Vân Kiều Truyện mang tính trả thù sòng phẳng và kiên quyết. Còn trong Truyện Kiều, tinh thần tha thứ, sự trải đời và cái nhìn bao dung của Nguyễn Du bao trùm lên toàn bộ đoạn kết.

Tóm lại: Thanh Tâm Tài Nhân đã cho Nguyễn Du một "bộ xương" (cốt truyện), nhưng chính Nguyễn Du đã đắp lên đó "da thịt" (nghệ thuật ngôn ngữ lục bát) và truyền vào đó một "trái tim" (sự cảm thông sâu sắc với kiếp người). Đó là lý do Kim Vân Kiều Truyện chỉ được xếp hạng trung bình trong các tiểu thuyết thời Minh - Thanh, còn Truyện Kiều lại trở thành kiệt tác số một của văn học Việt Nam.

BẠCH TUỘC CÓ BAO NHIÊU TRÁI TIM?

 

Hình từ: http://www.suprmchaos.com/

BẠCH TUỘC CÓ BAO NHIÊU TRÁI TIM?

 

Hầu hết sinh vật đều chỉ có một quả tim, riêng loài bạch tuộc có đến 3 quả tim. Bà con họ hàng của loài nhuyển thể này là mặc ống và mực nang cũng vậy.

 

Trái tim lớn nhất của bạch tuộc, trái tim hệ thống, nằm ở giữa cơ thể của động vật thân mềm này. Nó bơm máu chứa oxy đi khắp cơ thể, nhưng không đến mang.

 

Hai trái tim còn lại được gọi là trái tim phân nhánh, mỗi trái tim được gắn vào một trong hai mang của bạch tuộc, vì vậy chúng thường được gọi là 'trái tim mang. Nhiệm vụ của mỗi nhánh tim là bơm máu qua mang mà nó được gắn vào.

 

Những trái tim này tương đối nhỏ và không mạnh bằng trái tim hệ thống.

 

Kirt Onthank, nhà sinh vật học bạch tuộc tại Đại học Walla Walla ở Washington, cho biết như vậy.

 

Con người và các động vật có vú khác cần có 4 ngăn tim dể giải quyết vấn đề huyết áp thấp.

 

Động vật cần đủ huyết áp để đưa máu đi khắp cơ thể. Nếu một người bị huyết áp thấp, họ có thể bị choáng váng hoặc thậm chí bất tỉnh nếu đứng dậy quá nhanh hoặc gắng sức. Điều này là do áp suất thấp không đủ để đưa máu lên não. Kirt Onthank cho biết thêm.

 

Mang bạch tuộc hút oxy từ nước và tim nhánh bơm máu nghèo oxy qua mang. Máu giàu oxy thoát ra từ mang ở áp suất thấp, không đủ mạnh để đưa máu đến cơ thể. Vì vậy, bạch tuộc có một trái tim khác sau mang để tạo áp lực đưa máu đến cơ thể một cách hiệu quả.

 

Vì vậy con bạch tuộc cần có 3 trái tim, Onthank giải thích.

 

Tim và hệ thống lưi thông của máu của con người

Trái tim 4 khoang của con người cũng làm nhiệm vụ tương tự.. Hai ngăn bên phải của tim—tâm nhĩ phải và tâm thất phải (the right atrium and the right ventricle) bơm máu nghèo oxy từ các tĩnh mạch vào phổi. Khi máu giàu oxy rời khỏi phổi, nó sẽ thoát ra ở áp suất thấp.

 

Máu giàu oxy này được đưa trở lại tim — cụ thể là đến hai ngăn bên trái: tâm nhĩ trái và tâm thất trái (the left atrium and the left ventricle). Các khoang này điều hòa áp suất máu và đưa máu qua các động mạch đến phần còn lại của cơ thể.

 

Nói cách khác, bạch tuộc và con người giải quyết cùng một vấn đề theo hai cách rất khác nhau: bạch tuộc có nhiều trái tim và con người có trái tim nhiều ngăn. 

 

Một nghiên cứu năm 1962 cho biết rằng trái tim hệ thống (tim lớn) của bạch tuộc khổng lồ Thái Bình Dương (Enteroctopus dofleini) có thể hoàn toàn ngừng hoạt động trong thời gian dài khi chúng nghỉ ngơi, khi chúng không cần tăng huyết áp nhiều,. Thay vào đó, trái tim mang làm tất cả công việc, Onthank nói.

 

Ngoài ra, trái tim của bạch tuộc dừng lại một lúc khi chúng bơi và không ai biết tại sao, Onthank tiếp.

 

Bạch tuộc bơi bằng cách phun ra những tia nước từ cơ thể chúng. Tương tự như một quả bóng bay được bơm đầy và thả nó ra để nó bay vòng quanh. Điều này gây rất nhiều áp lực lên cơ thể của bạch tuộc, khiến tim chúng không thể bơm máu đúng cách. Vì vậy, thay vì chống lại áp lực đó, chúng có thể chỉ nhấn nút tạm dừng trên tim mình trong giây lát.

 

Có lẽ vì vậy nên bạch tuộc thường thích bò hơn bơi, Onthank nói thêm.

 

 

Tên bài: How many hearts does an octopus have? 

Nguồn: https://www.livescience.com/ 

Tác giả: Charles Q. Choi

 

NGHỆ THUẬT HIÊN ĐẠI VÀ NGHỆ THUẬT ĐƯƠNG ĐẠI

 

Giới họa sĩ chắc chắn biết rõ sự khác nhau của hai từ này nhưng giới thưởng ngoạn thì nhiều người, trong đó có tôi, không thể phân biệt được.

 

Tôi đã đọc nhiều bài viết bằng tiếng Việt và bài dịch nhưng hầu hết đều quá dài và rối rắm. May thay có một trang web có tên DifferenceBetween.Net giải thích sự khác nhau của bất cứ thứ gì trên đời, chẳng hạn như sự khác nhau giữa máy truyền hình LCD và máy truyền hình LED (Difference Between LCD and LED Televisions), sự khác nhau giữa hai ông Mark Zuckerberg và Bill Gates (Difference Between Mark Zuckerberg and Bill Gates).v.v.

 

Trang web này giaỉ thích sự khác nhau giữa nghệ thuật hiện đại và nghệ thuật đương đại ngắn gọn và khá dễ hiểu.

 

Xin dịch lại hầu các bạn như sau:

 

Sự khác nhau giữa nghệ thuật hiện đại và nghệ thuật đương đại (Modern vs Contemporary Art.)

 

Người ta thường sử dụng thuật ngữ hiện đại (modern) để mô tả một số hình thức nghệ thuật thời gian gần đây. Thực ra, loại hình nghệ thuật này được coi là đương đại (contemporary).

 

Nghệ thuật hiện đại và đương đại là những hình thức nghệ thuật của hai thời đại khác nhau. Nghệ thuật hiện đại bắt đầu từ những năm 1880 và kéo dài đến những năm 1960. Nghệ thuật đương đại là nghệ thuật được phát triển sau những năm 1960 và vẫn đang xuất hiện

.

Các nghệ sĩ như Van Gogh và Manet được ghi nhận là người cách mạng hóa nghệ thuật vào những năm 1880 và đưa ra một lĩnh vực mới. Nghệ thuật hiện đại đã tách ra khỏi các hình thức nghệ thuật thông thường. Họ nhấn mạnh vào sự biểu hiện chủ quan của các đối tượng hơn là tập trung vào chủ nghĩa hiện thực phổ biến trước những năm 1880. Nghệ thuật hiện đại có phong cách độc đáo của nó và phản ánh thế giới nội tâm và bên ngoài. Nghệ thuật hiện đại tập trung vào chủ nghĩa siêu thực hơn là mô tả cuộc sống theo cảm nhận của nhà thờ hoặc người có ảnh hưởng trong xã hội.

 

Nghệ thuật đương đại được sáng tạo bởi những nghệ sĩ vẫn còn sống. Cuối những năm 1900, những cải cách lớn về xã hội, chính trị và văn hóa trên khắp thế giới đã ảnh hưởng lớn đến loại hình nghệ thuật này. Không có hình thức cứng nhắc trong nghệ thuật đương đại, nhưng một số hình thức cứng nhắc có thể được nhìn thấy trong nghệ thuật hiện đại. Mọi chủ đề có ý nghĩa liên quan như toàn cầu hóa, sự nóng lên toàn cầu, nhân quyền, hủy hoại môi trường đã được phản ánh trong nghệ thuật đương đại.

 

Không giống như nghệ thuật hiện đại, nghệ thuật đương đại có một số tác động xã hội. Các nghệ sĩ đương đại tự do thử nghiệm tất cả các phong cách. Các nghệ sĩ hiện đại có xu hướng tìm những ý tưởng thuần túy nghệ thuật. Các nghệ sĩ đương đại rất tự do trong thái độ của họ, và họ ít quan tâm đến sự thuần khiết trong nghệ thuật.

75 VẪN CÒN XUÂN

 (Thuật lại 1 bài báo trên The Guardian)

 

Joan Macdonald là một phụ nữ cao tuổi nhưng trông giống như một vận động viên thể hình. Nhưng trước đây, bà không được như vậy.

 

Ở tuổi 71, bà nặng 90kg, bị tăng huyết áp và các vấn đề về thận.  Bà thường dùng thuốc điều trị chứng trào ngược axit và cholesterol, và bác sĩ của bà muốn tăng gấp đôi liều lượng.

 

Con gái bà, Michelle, đã thẳng thắn nói "Mẹ rồi sẽ kết thúc như bà ngoại trong viện dưỡng lão! Và mọi người sẽ phải chăm sóc mẹ. Mẹ có muốn điều đó không?"

 

Nghe lời con gái, bà rời nhà ở Ontario, Canada để đến với Michelle và chồng, cả hai đều là huấn luyện viên thể dục, ở Tulum, Mexico.

 

Bà đến thăm phòng tập thể dục. Bà theo dõi chương trình tập luyện của Michelle, sử dụng máy móc, sau đó tập tạ nhẹ - 2,5lb (1kg) - tập đến tạ nặng hơn. Bà bắt chước nâng một thanh tạ và hạ nó xuống sau đầu. Dần dần, bà có thể nâng đến 25lb (11kg).

 

Mark Peterson, phó giáo sư về y học vật lý và phục hồi chức năng tại Đại học Michigan cho biết: “Có một quan niệm sai lầm rằng những người trên 65 tuổi không thể tạo ra sự phát triển của cơ. "Cơ là một mô có thể thích ứng với kích thích." Điều quan trọng là phải kiểm tra với bác sĩ trước và bắt đầu từ từ.

 

Sau 9 tháng thì bà không còn dùng thuốc thang gì nữa.

 

Trên Instagram, Macdonald đăng ảnh bà mặc áo thể thao hoặc trang phục đi biển. Trang của bà có 1,4 triệu người theo dõi. Nếu bạn có tài khoản Instagram, hãy tìm trainwithjoan và theo dõi cho vui.

 

Năm nay, Macdonald đã tổ chức sinh nhật lần thứ 75 của bà. Bà hết sức lạc quan và có nhiều dự định muốn xây dựng cái gì đó, nhưng ưu tiên vẫn là xây dựng chính mình.

 

Macdonald đã sống phàn lớn cuộc đời trưởng thành của mình trong một cơ thể được tẩm thuốc.  Vậy tại sao bà có thể thực hiện thay đổi ở tuổi 71?  Bà nói, “Tôi biết là mình đã chạm đáy và không để xuống sâu hơn nữa.”

 

“Tôi bận rộn với gia đình và quên mất chính mình. Ước gì tôi đã biết chuyện này sớm, tôi đã là người khỏe mạnh hơn từ lâu rồi,” bà nói.

 

Là một phụ nữ cao tuổi, bà đang tìm cách làm cho mình trẻ ra. “Mọi người cần biết, đặc biệt là phụ nữ, ở tuổi 40 chưa phải là hết thời rồi, chắc chắn cũng chưa hết thời ở tuổi 50 hoặc 60 hoặc 70. Bạn có thể tiếp tục và tiếp tục cho đến ngày không còn nữa,” bà nói.

.

 

 

 

 

 

 

 

 

MUỐI RUỐC SẢ ĐẬU PHỤNG, MÓN ĂN HAO CƠM CỦA NGƯỜI QUẢNG TRỊ

 

Làm ruốc sả:

(Theo hướng dẫn của bạn Liên Hưng.)

1. Nguyên liệu chuẩn bị:

1 kg thịt nạc dăm xay qua 1 lần, đừng xay nhuyễn mất ngon.

1kg sả cây lấy phần ngon băm nhuyễn.

1/2kg hạt đậu phộng sống rửa sạch để ráo giã dập dập, đừng nhỏ quá, mất ngon.

200g ruốc Huế

2. Cách làm:

Ướp riêng thịt với tiêu hành nước mắm ngon (tùy ăn mặn hay lạt mà cho nước mắm vì ruốc cũng mặn.)

Ướp chung ruốc, sả, đậu phộng sống đã băm, giã dập. Nén lại cho thấm.

Chừng 6 giờ sau đem  rang. Nếu rang không kịp thì để vào tủ lạnh.

Khi rang nhớ:

Xào thịt trước cho chín và khô nước, nếu nước còn thì chắt nước ra.

Sau đó trộn thịt đã chín vào hỗn hợp ruốc sả đậu. Trộn thật đều.

Nén chặt cho ngấm vào nhau khoảng 2 giờ mới đem rang.

Bắc chảo nóng cho chút dầu ăn tráng đều, sau đó cho hỗn hợp đã trộn vào, mỗi lần rang chừng 1 chén, nhiều quá muối sẽ không vàng đều và lâu khô.

Tay đão đũa liên tục, khi thấy hơi vàng vàng thì vặn lửa riu riu, cứ đão cho đến khi ruốc có màu cánh gián thơm lừng là đổ ra rang tiếp chão khác.

Mỏi chân thì ngồi ghế, mỏi tay thì chịu thôi. 

Khi rang xong, phi một ít hành trộn đều.

Thế là xong, thơm lừng.

Ăn với cơm nóng, dẽo.

Để lửa nhỏ rang mới khô .

Sả lấy dao 2 lưỡi bào cho nhanh, không cần nhuyễn, vì khi rang nó sẽ teo lại.

Ruốc sả rang xong đạt yêu cầu là phài khô, ăn trúng đậu sẽ dòn.

Không cần  lấy vỏ lụa của đậu phụng ra.

Hình từ Facebook của Thanh Chương LH.

 

Đôi Điều Về Dịch Thuật - Trịnh Y Thư

Trịnh Y Thư sinh năm 1952, tại Hà Nội. Tác phẩm đã xuất bản: ‘Đời nhẹ khôn kham’ (The Unbearable Lightness of Being), tiểu thuyết của nhà văn Pháp gốc Tiệp Milan Kundera, tạp chí Văn Học xuất bản, 2002; ‘Căn phòng riêng’ (A Room of One’s Own), lý luận văn học của nhà văn nữ Virginia Woolf, Tri Thức xuất bản, 2009. ‘Người đàn bà khác’, tập truyện, Thế Giới xuất bản, 2010. Tác phẩm gần đây nhất của Trịnh Y Thư là ‘Chỉ Là Đồ Chơi’- tạp bút, Hợp Lưu xuất bản. Ngoài ra, Trịnh Y Thư còn là nhà thơ và cầm thủ guitar xuất sắc.

NHẤT LINH - VIẾT VÀ ĐỌC TIỂU THUYẾT

Mời các bạn bấm vào liên kết sau để đọc: NHẤT LINH - VIẾT VÀ ĐỌC TIỂU THUYẾT

Nghệ thuật viết văn 1953 — Bộ sưu tập Sách Đông Dương

Nghệ thuật viết văn 1953 — Bộ sưu tập Sách Đông Dương

10 KINH NGHIỆM CHO NGƯỜI MUỐN VIẾT TRUYỆN TÌNH

10 KINH NGHIỆM CHO NGƯỜI MUỐN VIẾT TRUYỆN TÌNH

Nguồn: Blog Minh Moon

(minhmooon.wordpress.com)

 Cảnh báo: Bài viết của cá nhân Minh Moon, mang tính chia sẻ, không mang tính học thuật nên không tránh khỏi các ý kiến có tính phiến diện, một chiều. Vui lòng tôn trọng người viết.

Mọi ý kiến đóng góp, bổ sung, bình luận đều được hoan nghênh. (Minh Moon)

HỌ ĐÃ VIẾT TRUYỆN NGẮN NHƯ THẾ NÀO? (và nhiều bài khác)

HỌ ĐÃ VIẾT TRUYỆN NGẮN NHƯ THẾ NÀO?

Tạp chí Tuổi Ngọc phỏng vấn  nhà văn Võ Hồng  

Nguồn: VietSciences

Ông đã viết truyện ngắn như thế nào ?

    Câu hỏi có thể hiểu theo hai cách :

    a) Vào trường hợp nào ông viết truyện ngắn ?

    b) Hãy nói phương pháp viết truyện ngắn của ông.