Cinderella (Bulgarian version)
Author: A. H. Wratislaw
|
Region: Bulgarian, Slavic
|
Reading Level: Intermediate
Once upon a time, a number of girls were assembled
spinning round a deep rift or chasm in the ground. As they spun they chattered
together and told stories to each other. Up came a white-bearded old man, who
said to them: ‘Girls! as you spin and chatter, be circumspect round this rift;
or, if any of you drops her spindle into it, her mother will be turned into a
cow.’Books & Literature
Thus saying he departed. The girls
were astonished at his words, and crowded round the rift to look into it.
Unfortunately, one of them, the most beautiful of all, dropped her spindle into
it. Towards evening, when she went home, she spied a cow—her mother—in front of
the gate, and drove her out with the other cattle to pasture. After some time
the father of the girl married a widow, who brought a daughter with her into
the house. The second wife had a spite at the man’s first daughter, especially
because she was more beautiful and more industrious than her own, and she
allowed her neither to wash herself, nor to comb her hair, nor to change
her clothes. One day she sent her out
with the cattle, gave her a bag full of tow, and told her: ‘If you don’t spin
this tow into yarn to-day, or if you don’t wind it into a ball, you had better
not come home at eventide—I shall kill you.’Language Resources
It was sad for the poor girl, as
she went after the cattle, endeavouring as well as she could to keep them together.
In the afternoon, when the cattle lay down to chew the cud, she began to look
at the bag to see how to perform her task upon it; but when she saw that she
could not make out what to do with it, she began to cry. When the cow which was
her mother saw her crying, she asked her why she was crying. She told her how
it was, and what it was. Then said the cow to her: ‘Don’t be afraid; I will
help you. I will take all the tow into my mouth, and will chew it, and yarn
will come up into my ear. You must take it and reel it into a ball, and you
will finish it in good time.’
As she said, so it was. She began
to chew the tow, piece after piece; yarn came up into her ear, and the girl
wound and reeled it, and finished the task. In the evening she departed and
went to her stepmother, who was amazed at seeing so much work completed. The
next time she gave her as much tow again. The girl spun till noon, and then in
the afternoon, when the cattle lay down to chew the cud, the cow came up to her
and began to chew the tow; yarn came up into her ear, and the girl wound and
reeled it, and finished in good time. In the evening she went home and
delivered to her stepmother all the tow spun and wound. She was astonished at
seeing so much work completed. The third time she gave her still more tow, and
sent her own daughter to see who helped her. The daughter went and concealed
herself apart, and saw how it was and what it was, that the girl completed so
much work in the day; she saw how the cow took the tow into her mouth, how yarn
came up into her ear, and how the girl wound and reeled it.People & Society
She went home to tell her mother.
When she heard this from her daughter, she urged her husband to kill the cow.
He endeavoured in every way to persuade her not to kill the cow, but could not
over-persuade her. At last, when he saw that there was no escape, he promised
to kill it on a certain day. When the girl heard that they were going to kill
the cow she began to cry, and told the cow secretly that they were going to
kill her. She said to the girl: ‘Be quiet—don’t cry! If they kill me, you must
not eat any of my flesh, but must collect the bones and bury them behind the
cottage. Then if need come to you, you must go to the grave, and help will come
to you thence.’ On hearing this she went away.
One day they killed the cow and
boiled her flesh, brought it into the parlour, and began to eat. The girl alone
did not eat of it, according to the instructions she had received; but
collected the bones, and then, without anybody seeing her, took them and buried
them behind the cottage, where the cow (her mother) had ordered her so to do.
The girl was named Mary; but at length, when they had put all the work in the
cottage upon her—that is to say, to sweep, to fetch water, to cook, to wash up
the plates—she had become dirty and begrimed with ashes and cinders from
excessive work at the fireplace; and therefore her stepmother nicknamed her
Cinderella (Pepelezka), and this remained her name afterwards.Author book
promotion
One Sunday her stepmother got ready
to go to church with her daughter, but, before starting, took a wooden dish of
millet, scattered it on the ground in the cottage, and said to Cinderella:
‘Here you, Cinderella! if you don’t pick up this millet, and if you don’t get
dinner ready by the time that I return
from church, don’t come before my eyes, or I shall put you to death.’ Then they
went away. Poor Cinderella, when she looked at all the millet, cried out
weeping and wailing: ‘I will cook, I will sweep, I will attend to everything,
but what poor girl can pick up all this millet?’
When she had wept and spoken,
immediately there came into her mind what the cow had told her, to go to the
grave, and there help would be given her in trouble. Cinderella went off to the
grave. When there, what did she see? On the grave stood an open box, filled
with all manner of rich clothes, and on
the lid were two pigeons, white as snow. They said to her: ‘Mary! take the
clothes out, put them on, and go to church, and we will pick up the millet and
get the dinner ready.’ She put out her hands and took the upper ones, which
were of pure silk and satin, put them on, and went to church. In the church
people great and small marvelled at her beauty and her dress, especially because no one recognised
her or knew who or what she was. Most of all did the emperor’s son marvel at
her, and never took his eyes off her. When service was ended, she stole away
and ran quickly home, undressed immediately, and put the clothes in the box,
and the box immediately vanished from sight. She went to the fireplace, and
what did she see there? The millet picked up, dinner ready—in one word,
everything attended to! Soon afterwards, lo! her stepmother came with her
daughter from church, saw everything in proper order, and was
astounded.Livestock
Next Sunday, when she was about to
go to church, taking a larger dish of millet and scattering it on the ground,
she threatened Cinderella that she would kill her if she didn’t pick it up and
get dinner ready. The stepmother went off with her daughter to church, and
Cinderella betook herself to the grave of the cow. On the grave she found the
two pigeons and the box with the dresses in it open. They told her to dress
herself and go to church, and they would pick up the millet and get dinner
ready. Taking a dress of pure silver, she dressed herself and went off to
church. Now everybody, small and great, marveled at her more than before, and
the emperor’s son did not take his eyes off her for a moment. Service ended, she
stole off amidst the multitude and got away home. There she undressed, and put
the clothes in the box, and the box disappeared from sight. Soon afterwards,
lo! her stepmother came and looked about; the millet was picked up, dinner was
ready, and Cinderella was at the fireplace. She was astonished at seeing so
much work completed.Apparel
The third time her stepmother got
ready to go to church, and before she started, taking a dish of millet thrice
as large, and scattering it on the ground, she said to Cinderella: ‘Cinderella,
if you don’t pick up all this millet before we return from church, and if you
don’t get dinner ready, go and hide yourself; don’t come before my eyes—I shall
kill you.’
Then she went off to church. After
this Cinderella went to the grave of the cow, and found there the box open and
the two pigeons upon it. They told her to dress herself and go to church; they
would pick up the millet and get the dinner ready. Taking a dress of pure gold,
she dressed herself and went to church. There, when the people saw her, they
marvelled, but no one knew who or what she was. The emperor’s son never took
his eyes off her, and planned, when service was over, to follow her closely, to
see whither she betook herself. Service ended, she stole off amidst the crowd,
hastening to get away before her stepmother; but as she was pushing through the
crowd, she lost one of her shoes, and the emperor’s son took it up. She escaped
from among them with one shoe, undressed very quickly, put the clothes in the
box, and the box vanished. She went home and looked in the cottage; the millet
was picked up, dinner was ready, and everything attended to. She sat down at
the fireplace, and, lo! her stepmother came and looked about the cottage;
everything was in order, the millet picked up, dinner ready; she had nothing to
find fault with her or scold her about.Myth & Folklore
The emperor’s son left the people,
disguised himself, took the shoe, and went from cottage to cottage to try it
on, to find out whose it was; and wherever he went he made inquiries, and tried
it on the foot of every girl, but it did not fit one. For some it was too
large, and for others too small; for some too narrow, for others too broad. At
last he came to Cinderella’s cottage. As soon as her stepmother saw him, she
concealed Cinderella under a trough. He asked whether there was any girl in the
house. She replied that there was, and brought her daughter to him. He tried
the shoe on her, but it wouldn’t even allow her toes to go in. He then asked
whether there wasn’t another girl there, and she told him that there wasn’t.
The cock had flown on to the trough, and when she told the emperor’s son that
there was no other girl there, he crowed: ‘Cock-a-doodle-doo! pretty girl under
trough!’ The stepmother shrieked out: ‘Shoo! eagles have brought you!’
But the emperor’s son, on hearing
the cock say this, went up and took the trough off; and there was, indeed, the
girl that he had seen in the church with those beautiful dresses, only on one foot she had no shoe. He
tried the shoe on her; it went on, and was exactly the same as that on the
other foot. Then the emperor’s son took her by the hand, conducted her to his
court, married her, and punished her stepmother for her evil heart.Family
{Note: You can read illustrated
versions of other Cinderella stories from around the world in our collection
Cinderella Tales: International Cinderella Stories and Fairy Tales, now
available on Amazon in Kindle and paperback}
Dưới đây là bản dịch tiếng Việt của câu chuyện:
Lọ Lem (Phiên bản Bulgaria)
(Tương tự truyện Tấm Cám của Việt
Nam)
Tác giả: A. H. Wratislaw
Vùng: Bulgaria, Slavic
Trình độ đọc: Trung cấp
Ngày xửa ngày xưa, có một nhóm thiếu
nữ đang tụ tập quay sợi ở một khe núi sâu. Vừa quay sợi, họ vừa trò chuyện. Bỗng
một ông lão râu trắng bạc phơ đi tới và bảo họ: “Các cô gái ơi! Khi các cháu
quay sợi và trò chuyện, hãy cẩn thận xung quanh khe núi này; vì nếu ai trong
các cháu đánh rơi con thoi xuống đó, mẹ của người đó sẽ biến thành một con bò.”
Nói xong, ông lão bỏ đi. Các cô gái
vô cùng kinh ngạc trước lời nói của ông và chen chúc quanh khe núi để nhìn xuống.
Chẳng may, một người trong số họ—cô gái xinh đẹp nhất—đã đánh rơi con thoi của
mình xuống khe núi. Đến chiều tối, khi trở về nhà, cô thấy một con bò—chính là
mẹ mình—đứng trước cổng, liền lùa nó cùng những con gia súc khác ra đồng cỏ. Một
thời gian sau, cha của cô gái tái hôn với một người phụ nữ góa phụ, người này
mang theo một cô con gái riêng vào nhà. Người vợ kế rất ác cảm với con gái
riêng của chồng, đặc biệt là vì cô xinh đẹp và chăm chỉ hơn con gái bà, nên bà
ta không cho phép cô tắm rửa, chải tóc hay thay quần áo.
Một ngày nọ, bà ta sai cô lùa gia
súc ra ngoài, đưa cho cô một túi đầy xơ đay và bảo: “Nếu hôm nay mi không kéo
túi xơ đay này thành sợi, hoặc không quấn nó thành cuộn, thì chiều tối tốt nhất
mi đừng có về nhà—ta sẽ giết mi.”
Cô gái tội nghiệp rất buồn khi đi
theo đàn gia súc, cố gắng hết sức để giữ chúng đi cùng nhau. Đến chiều, khi đàn
gia súc nằm xuống nhai lại, cô bắt đầu mở túi ra xem làm cách nào để hoàn thành
nhiệm vụ; nhưng khi thấy mình chẳng biết phải làm sao với nó, cô bật khóc.
Khi con bò—chính là mẹ cô—thấy cô
khóc, liền hỏi lý do. Cô gái kể lại sự việc cho mẹ nghe. Con bò bèn nói với cô:
“Đừng sợ, mẹ sẽ giúp con. Mẹ sẽ ngậm tất cả xơ đay vào miệng và nhai, rồi sợi vải
sẽ đùn ra từ tai mẹ. Con chỉ cần lấy nó và quấn thành cuộn, con sẽ hoàn thành
công việc đúng giờ thôi.”
Quả đúng như lời mẹ nói. Con bò bắt
đầu nhai xơ đay từng miếng một; sợi vải đùn ra từ tai nó, và cô gái quấn thành
từng cuộn, hoàn thành xong công việc.
Đến tối, cô trở về nhà gặp bà mẹ kế.
Bà ta vô cùng kinh ngạc khi thấy một lượng lớn công việc đã được hoàn thành.
Lần tiếp theo, bà ta lại đưa cho cô
số xơ đay gấp đôi. Cô gái quay sợi đến giữa trưa, và đến chiều, khi đàn gia súc
nằm nhai lại, con bò lại tiến đến nhai xơ đay giúp cô; sợi đùn ra từ tai nó, và
cô gái quấn thành cuộn, hoàn thành công việc đúng giờ.
Tối đến, cô về nhà và giao lại toàn
bộ số xơ đay đã quay và quấn xong cho mẹ kế. Bà ta lại kinh ngạc khi thấy công
việc hoàn thành nhiều như vậy.
Lần thứ ba, bà ta giao nhiều xơ đay
hơn nữa và sai con gái riêng của mình đi theo để xem ai đã giúp cô. Cô con gái
riêng đi theo, trốn ở một góc và chứng kiến toàn bộ sự việc; nó thấy con bò ngậm
xơ đay vào miệng ra sao, sợi đùn ra từ tai thế nào, và cô gái quấn thành cuộn
ra sao.
Nó về nhà kể lại mọi chuyện cho mẹ
nghe. Nghe con gái nói vậy, người mẹ kế xúi giục chồng giết con bò. Người cha
đã tìm mọi cách thuyết phục bà đừng giết con bò, nhưng không thể lay chuyển được
bà ta. Cuối cùng, khi thấy không còn cách nào khác, ông đành hứa sẽ giết nó vào
một ngày ấn định. Khi cô gái nghe tin họ sắp giết con bò, cô bắt đầu khóc và
lén bảo với con bò rằng họ sắp giết nó. Con bò nói với cô: “Con hãy nín đi—đừng
khóc! Nếu họ giết mẹ, con tuyệt đối không được ăn miếng thịt nào của mẹ, mà hãy
nhặt lấy xương rồi đem chôn phía sau túp lều. Sau này nếu gặp khó khăn, con hãy
đến bên mộ, sự giúp đỡ sẽ đến với con từ đó.” Nghe vậy, cô gái rời đi.
Một ngày nọ, họ giết con bò, luộc
thịt mang vào phòng khách và bắt đầu ăn. Chỉ riêng cô gái là không ăn miếng nào
theo đúng lời dặn; cô nhặt lại những mẩu xương, rồi thừa lúc không ai nhìn thấy,
đem chôn phía sau túp lều đúng như lời mẹ dặn.
Cô gái tên là Mary; nhưng sau cùng,
khi họ đùn đẩy mọi việc nhà cho cô—từ quét dọn, gánh nước, nấu ăn đến rửa bát
đĩa—cô trở nên lem luốc và bẩn thỉu vì tro than từ bếp lửa; do đó bà mẹ kế đặt
biệt danh cho cô là Lọ Lem (Pepelezka), và đó trở thành tên của cô về sau.
Một ngày Chủ nhật, bà mẹ kế sửa soạn
đi nhà thờ cùng con gái riêng. Trước khi đi, bà ta lấy một tô gỗ đựng hạt kê, rải
khắp mặt đất trong nhà và bảo Lọ Lem: “Này Lọ Lem! Nếu mi không nhặt hết số hạt
kê này và không nấu xong bữa trưa trước khi ta đi nhà thờ về, thì đừng có xuất
hiện trước mặt ta, không thì ta sẽ đánh chết mi.” Nói rồi họ rời đi.
Lọ Lem tội nghiệp nhìn đống hạt kê
vãi tung tóe, vừa khóc vừa than khóc: “Tôi sẽ nấu ăn, sẽ quét dọn, sẽ làm tất cả
mọi việc, nhưng làm sao một cô gái tội nghiệp có thể nhặt hết đống hạt kê này
cơ chứ?”
Khóc than xong, cô chợt nhớ lại lời
con bò dặn: hãy đến bên mộ khi gặp khó khăn, ở đó cô sẽ nhận được sự giúp đỡ. Lọ
Lem liền chạy ra mộ. Đến nơi, cô nhìn thấy gì nào? Trên mộ đặt một cái chiếc hộp
đang mở, bên trong chứa đầy các loại quần áo sang trọng, và trên nắp hộp có hai
con chim chim câu trắng như tuyết. Chúng nói với cô: “Mary! Hãy lấy quần áo ra
mặc vào rồi đi nhà thờ đi, chúng tôi sẽ nhặt hạt kê và nấu bữa trưa giúp cô.”
Cô đưa tay lấy những bộ đồ phía trên làm bằng lụa và satin nguyên chất, mặc vào
rồi đến nhà thờ.
Trong nhà thờ, mọi người từ lớn đến
nhỏ đều trầm ồ trước vẻ đẹp và trang phục của cô, đặc biệt là vì không ai nhận
ra hay biết cô là ai. Người ngạc nhiên nhất chính là hoàng tử, ngài không thể rời
mắt khỏi cô. Khi buổi lễ kết thúc, cô lén rút lui và nhanh chóng chạy về nhà, lập
tức cởi bỏ trang phục cất vào hộp, và chiếc hộp ngay lập tức biến mất khỏi tầm
mắt. Cô đi tới bếp lửa, và thấy gì đây? Hạt kê đã được nhặt sạch, bữa trưa đã
chuẩn bị xong—nói ngắn gọn là mọi việc đều chu toàn! Ngay sau đó, bà mẹ kế cùng
con gái trở về từ nhà thờ, thấy mọi thứ ngăn nắp liền vô cùng kinh ngạc.
Chủ nhật tuần sau, khi chuẩn bị đi
nhà thờ, bà mẹ kế lại lấy một tô hạt kê lớn hơn rải ra sàn nhà và dọa sẽ giết Lọ
Lem nếu cô không nhặt sạch và nấu xong bữa trưa. Người mẹ kế cùng con gái đi đến
nhà thờ, còn Lọ Lem tìm đến mộ con bò. Trên mộ, cô lại thấy hai con chim câu và
chiếc hộp đựng quần áo đang mở sẵn. Chúng bảo cô mau mặc đồ rồi đi nhà thờ,
chúng sẽ nhặt hạt kê và nấu cơm giúp. Cô chọn một bộ trang phục làm bằng bạc
nguyên chất, mặc vào rồi đi đến nhà thờ. Lần này, tất cả mọi người từ lớn đến
nhỏ còn kinh ngạc hơn trước, và hoàng tử không dời mắt khỏi cô một giây phút
nào. Buổi lễ kết thúc, cô lẻn vào đám đông để trở về nhà. Tại đó, cô cởi trang
phục, cất vào hộp và chiếc hộp lại biến mất. Ngay sau đó, bà mẹ kế trở về quan
sát; hạt kê đã nhặt xong, cơm nước sẵn sàng, và Lọ Lem đang ngồi bên bếp lửa.
Bà ta vô cùng sửng sốt khi thấy nhiều công việc được hoàn thành như vậy.
Lần thứ ba bà mẹ kế sửa soạn đi nhà
thờ, trước khi đi, bà ta lấy một tô hạt kê to gấp ba lần rải xuống sàn và bảo Lọ
Lem: “Lọ Lem, nếu mi không nhặt hết đống hạt kê này trước khi ta đi nhà thờ về
và không nấu xong bữa trưa, thì hãy mau trốn đi; đừng để ta nhìn thấy mặt—ta sẽ
giết mi.”
Rồi bà ta đi nhà thờ. Sau đó Lọ Lem
đến mộ con bò, thấy chiếc hộp mở sẵn và hai con chim câu đậu trên đó. Chúng bảo
cô ăn mặc đẹp rồi đi nhà thờ; chúng sẽ nhặt hạt kê và chuẩn bị bữa trưa. Chọn một
bộ trang phục làm bằng vàng nguyên chất, cô mặc vào rồi đi đến nhà thờ. Khi mọi
người ở đó nhìn thấy cô, họ vô cùng kinh ngạc, nhưng vẫn không ai biết cô là
ai. Hoàng tử không rời mắt khỏi cô và lên kế hoạch bám sát cô ngay khi buổi lễ
kết thúc để xem cô đi đâu. Khi buổi lễ xong, cô lẻn vào đám đông, vội vã rời đi
trước bà mẹ kế; nhưng trong lúc chen chúc qua đám đông, cô bị rơi một chiếc
giày, và hoàng tử đã nhặt được. Cô thoát khỏi đám đông chỉ với một chiếc giày,
nhanh chóng cởi đồ, cất vào hộp và chiếc hộp biến mất. Cô về nhà nhìn quanh túp
lều; hạt kê đã được nhặt sạch, bữa trưa sẵn sàng, mọi thứ đều gọn gàng. Cô ngồi
xuống bên bếp lửa, và kìa! Bà mẹ kế trở về nhìn quanh nhà; mọi thứ đều đâu vào
đấy, hạt kê đã nhặt xong, bữa trưa đã chuẩn bị; bà ta chẳng thể tìm được lý do
gì để bắt bẻ hay mắng chửi cô.
Hoàng tử rời khỏi đám đông, cải
trang, cầm theo chiếc giày và đi từ nhà này sang nhà khác để thử, nhằm tìm ra
chủ nhân của nó; đi đến đâu ngài cũng hỏi thăm và thử vào chân từng cô gái,
nhưng không chiếc nào vừa. Có người thì quá rộng, người lại quá chật; người thì
quá hẹp, người lại quá to. Cuối cùng, ngài đến túp lều của Lọ Lem. Vừa thấy
ngài, bà mẹ kế đã giấu Lọ Lem dưới một chiếc máng gỗ. Ngài hỏi trong nhà còn cô
gái nào khác không. Bà ta trả lời là có và dẫn con gái riêng của mình ra. Ngài
thử giày cho cô ta, nhưng chiếc giày thậm chí không nhét vừa ngón chân. Ngài liền
hỏi liệu còn cô gái nào khác ở đây không, và bà ta bảo không còn ai. Con gà trống
bỗng bay lên thành máng gỗ, và khi nghe bà mẹ kế bảo hoàng tử không còn cô gái
nào khác, nó liền cất tiếng gáy: “Ò ó o o! Cô gái đẹp đang trốn dưới máng gỗ!”
Bà mẹ kế la lên: “Xùy! Chim ưng tha mày đi bây giờ!”
Nhưng hoàng tử khi nghe gà gáy vậy
liền tiến lại nâng chiếc máng lên; và quả nhiên, đó chính là cô gái ngài đã
nhìn thấy trong nhà thờ với những bộ trang phục lộng lẫy, chỉ có điều một bên
chân cô không có giày. Ngài thử chiếc giày vào chân cô; nó vừa khít và giống hệt
chiếc giày ở chân bên kia. Sau đó, hoàng tử nắm lấy tay cô, đưa cô về hoàng
cung, làm lễ kết hôn với cô và trừng phạt bà mẹ kế vì lòng độc ác của bà ta.
***
Nguồn:
