Chùm khế chua
BLOG CỦA NGUYỄN KHẮC PHƯỚC
Thứ Ba, 19 tháng 5, 2026
Thứ Năm, 30 tháng 4, 2026
Cách chữa bệnh
Cách chữa 46 loại bệnh tật bằng mẹo không cần thuốc
Dưới đây là chia sẻ của GS Nguyễn Lân Dũng.
Lưu lại khi cần mọi ngươi nhé.
1. Bụi hoặc muỗi bay vào mắt, mắt bị cay xè:
Chớ có dụi mắt mà tổn thương đến giác mạc. Chỉ cần thè lưỡi liếm mép vài cái, nước mắt sẽ ứa ra “lùa vật lạ” ra khỏi mắt! Nên nhớ một điều: nếu bị mắt phải thì liếm mép bên trái và ngược lại.
02. Mắt nhắm không khít:
Một mắt nhắm không khít (do bị liệt dây thần kinh số 7 chẳng hạn), hơ ngải cứu bên mắt đối xứng. Ngày hơ nhiều lần, mỗi lần hơ độ vài phút, mắt sẽ dần dần nhắm khít.
03. Mũi nghẹt cứng:
Dù mũi bị nghẹt (tắc hoặc tịt) đến mức nào và đã bao lâu rồi, chỉ cần hơ ngải cứu vào đồ hình mũi trên trán – từ giữa trán (huyệt 103) đến đầu đôi lông mày (huyệt 26), độ một phút thôi, mũi sẽ thông thoáng ngay. Thật là một phép lạ đến khó tin.
04. Bả vai đau nhức, không giơ lên cao được:
Dùng đầu ngón tay trỏ gõ vài chục cái vào đầu mày (huyện 65) cùng bên đau. Vai hết đau và tay lại giơ lên cao được ngay.
05. Bong gân, trật khớp cổ tay:
Hãy bình tĩnh dùng ngón tay trỏ gõ mạnh độ vài chục cái vào sát đuôi mày cùng bên đau, cổ tay sẽ trở lại bình thường (muốn tìm điểm chính xác cần gõ, hãy lấy ngón tay miết nhẹ vào đuôi mày, thấy chỗ nào hơi lõm xuống, đấy là điểm chính xác – huyệt 100 – phản chiếu đúng cổ tay).
06. Bong gân, trật khớp vùng mắt cá chân:
Mắt cá chân bên nào bị trật khớp, hơ vùng mắt cá tay cùng bên. Mắt cá chân bị đau dù đã lâu ngày cũng lành trong vài phút. Các vận động viên quốc gia, các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp hãy nhớ lấy mẹo này để tự cứu mình và giúp người.
07. Bắp chân bị vọp bẻ (chuột rút):
Dùng cườm tay day mạnh vào bắp tay độ vài chục cái, vọp bẻ hết liền. Nhớ vọp bẻ chân bên nào thì day mạnh bắp tay bên đó.
08. Gai gót chân:
Nhớ hơ đúng điểm tương ứng bên gót chân đối xứng, chỉ vài phút thôi, gót chân hết đau liền. Hết sức cẩn thận kẻo bị phỏng.
09. Đầu gối đau nhức:
Hơ vùng khuỷu tay (cùi chỏ) cùng bên, chỉ độ vài phút đầu gối (khuỷu chân) hết đau liền.
10. Bị táo bón lâu ngày:
Dùng hai ngón tay (ngón trỏ và ngón giữa) lăn quanh miệng độ vài ba phút – khoảng độ 200 vòng, táo bón sẽ được giải quyết.
Cách lăn như sau: lăn từ mép phải vòng lên môi trên sang mép trái. Lăn tiếp vào phía dưới và giữa môi dưới rồi kéo thẳng xuống ụ cằm (hình thành một dấu hỏi lớn chiếm 3/4 quanh miệng). Nhớ lăn từ phải qua trái mới nhuận tràng, hết táo bón. Ngược lại lăn từ trái qua phải, sẽ càng táo bón hơn đấy!
11. Nhức đầu
a. Bất cứ nhức ở bộ phận nào trên đầu, mới nhức hay đã lâu, nặng hay nhẹ, chỉ cần hơ mu bàn tay trái (đã nắm lại) trên điếu ngải độ vài phút, nhức đầu như búa bổ cũng hết ngay. Nào! Thử làm xem.
b. Nếu nhức nửa đầu bên phải, hơ nửa mu bàn tay phía bên phải.
c. Nếu nhức nửa đầu bên trái, hơ nửa mu bàn tay phía bên trái.
d. Nếu nhức sau gáy, hơ phía cổ tay trên.
e. Nếu nhức đỉnh đầu, hơ ụ xương gồ cao nhất của ngón tay giữa.
f. Nếu nhức thái dương, chỉ cần hơ thái dương đối xứng 1 phút là hết ngay.
g. Nếu nhức cả hai bên thì hơ đi hơ lại.
h. Nếu nhức trán, hơ hết các đốt cuối của 4 ngón tay đã nắm lại.
i. Nếu chỉ nhức nửa trán bên phải, hơ 2 ngón tay bên phải.
k. Nếu chỉ nhức nửa trán bên trái, hơ 2 ngón tay bên trái.
l. Nếu chỉ nhức giữa trán, chỉ cần hơ 2 ngón giữa độ 1 phút là hết ngay.
k. Nếu nhức quanh đầu, hơ quanh mu bàn tay.
12. Mất ngủ
Bất kể mất ngủ vì nguyên nhân gì, xin nhớ không nên dùng thuốc ngủ vừa tiền mất vừa tật mang. Bí quyết đơn giản để có giấc ngủ ngon là: trước khi ngủ, hãy xoa đôi bàn chân cho ấm. Chân ấm là bụng ấm, thân ấm. Đó là điều kiện đầu tiên để ngủ ngon. Sau đó, dùng đầu ngón tay giữa bên trái gõ vào huyệt An thần (tức Ấn đường của Đông y hoặc huyệt 26 của Diện Chẩn – đầu đôi lông mày) độ vài phút sẽ làm nhịp tim ổn định và tinh thần được thư thái. Tay trái phản chiếu tim, Đầu ngón tay giữa phản chiếu cái đầu. Tâm và Thân an lạc – đó là những điều kiện cần thiết để ngủ ngon.
13. Sình bụng (do ăn không tiêu)
Nếu ở nhà, hãy lấy ngải cứu hơ vào rốn và quanh vùng rốn độ vài phút, bụng sẽ xẹp dần. Nếu đang ở bữa tiệc đông khách, hãy lặng lẽ đi ra ngoài đến chỗ vắng người, lăn bờ môi trên một lúc: trung tiện bùng phát, bụng hết sình ngay!
14. Bí tiểu
Người lớn hoặc các cháu nhỏ có lúc bí tiểu, hãy bình tĩnh vuốt cằm độ vài phút, “cơn bí” hết liền! Cách vuốt như sau: ngón tay cái giữ chân cằm, ngón tay trỏ vuốt ụ cằm từ trên xuống dưới nhiều lần. Bàng quang sẽ được tháo nút, nước tiểu tự do chảy (theo Diện Chẩn, ụ cằm phản chiếu bàng quang – huyệt 87). Các cụ già hay đi tiểu đêm, các cháu nhỏ hay đái dầm, trước khi ngủ độ 15 phút hãy tự vuốt cằm đi, các “tật” trên sẽ tự biến rất nhanh!
15. Nấc cụt
Đây là bệnh thông thường nhưng lại gây nhiều khó chịu, làm cho người bệnh mất ăn, mất ngủ. Ăn sao được khi vừa nâng bát cơm lên đã bị cơn nấc trào ngược rồi; ngủ sao được khi vừa nằm xuống, cơn nấc đã rộ lên âm vang khắp nhà! Có người phải nằm bệnh viện nhiều ngày mà vẫn không dứt căn. Chỉ cần làm một trong các hướng dẫn dưới đây, nấc cụt sẽ phải “đầu hàng”:
a- Dùng đầu ngón tay trỏ gõ mạnh vào đầu sống mũi nằm giữa cặp lông mày (huyệt 26 và312) độ 15 cái. Nấc cụt biến mất đến khó tin (huyệt 26 là an thần và huyệt 312 thông nghẽn nghẹt).
b- Dùng đầu ngón tay trỏ vuốt mạnh từ đầu cánh mũi bên trái xuôi xuống chân cánh mũi độ 10-15 cái. Nấc cụt chịu phép phải nằm im, không dám ló mặt ra!
c- Dùng 4 đầu ngón tay (từ ngón trỏ đến ngón út co sát lại với nhau thành một đường thẳng) vạch dọc giữa đầu (từ trán ngược lên đỉnh đầu) độ 15 cái là hết nấc cụt! Xin hãy thử làm xem!
16. Đau bụng
Có thể khỏi nhanh bằng một trong những cách chữa đơn giản sau:
a- Hơ (bằng điếu ngải) hai lòng bàn tay độ 10 phút.
b- Hơ hai lòng bàn chân độ 10 phút.
c- Hơ rốn và lấy tay lăn quanh miệng.
17. Đau tử cung:
a- Gạch rãnh nhân trung từ đầu rãnh (sát mũi) đến cuối rãnh (sát bờ môi trên) nhiều lần.
b- Gạch hai bờ nhân trung và bờ môi trên nhiều lần.
18. Đau đầu dương vật:
Chỉ cần hơ đầu mũi độ 1 phút, đầu dương vật sẽ hết đau.
19. Đau khớp háng:
Gạch và hơ đường viền cánh mũi một lúc, khớp háng hết đau. Nhớ đau khớp háng bên nào thì gạch đường viền cánh mũi cùng bên.
20. Đau gót chân:
Hơ và gõ gót chân đối xứng độ vài phút, gót chân đang đau hết ngay.
21. Đau bụng kinh:
Hãy vuốt môi trên vài phút, đau bụng kinh hết liền.
22. Ho ngứa cổ:
a- Chà xát hai cổ tay vào nhau nhiều lần. Nhớ hai bàn tay phải nắm lại đã trước khi cọ xát vào nhau.
b- Hơ cổ tay trong của bàn tay trái đã nắm lại vài phút, ho và ngứa cổ hết rất nhanh. Xin chú ý, bàn tay trái nắm lại, lật úp xuống: mu bàn tay phản chiếu đầu não, cổ tay phản chiếu cổ gáy. Bàn tay trái nắm lại, lật ngửa ra: lòng bàn tay phả chiếu trái tim, cổ tay phản chiếu cổ họng.
23. Huyết áo cao:
Hãy lấy đầu ngón tay út bấm vào huyệt (huyệt 15) nằm sâu sau loa tai bên trái nhiều lần (độ 1 phút), huyết áp sẽ hạ liền.
24. Huyết áp thấp:
Vẫn dùng đầu ngón tay út bấm sâu vào huyệt (huyệt 19) đầu nhân trung sát với mũi nhiều lần, huyết áp sẽ được nâng lên liền.
25. Huyết trắng:
Dùng hai đầu ngón tay – ngón trỏ và ngón giữa – để nằm ngang chà xát hai bờ môi một lúc.
26. Bế kinh:
Dùng lăn đôi lớn lăn xuôi từ rốn xuống háng cho đến khi bụng nóng lên. Ngày lăn nhiều lần; độ 3-5 ngày, kinh nguyệt sẽ trở lại bình thường.
27. Lẹo mắt (lên chắp)
Chỉ cần bấm vào chân mụn lẹo vài lần, mụn lẹo sẽ tiêu rất nhanh. Nhớ phát hiện càng sớm, chữa càng khỏi nhanh.
28. Liệt mặt (Thần kinh số 7 ngoại biên)
Chỉ cần nhìn qua bên mặt bị liệt đã thấy hai triệu chứng rõ rệt: mắt nhắm không khít và một bên mép bị méo xệch xuống. Cách chữa hết sức đơn giản đến mức khỏi rồi mà vẫn tưởng như nằm mơ. Nhanh độ 3 ngày, chậm độ 7 ngày là khỏi.
a. Lấy điếu ngải cứu đốt hơ bên mắt lành độ vài phút, mắt có bệnh cứ từ từ nhắm lại. Mỗi ngày hơ vài lần, mắt nhắm lại dần dần.
b. Lấy tay hoặc lăn đôi nhỏ (trong bộ dụng cụ lăn, day huyệt) lăn chéo từ mép bị méo lên phía đỉnh tai. Ngày lăn nhiều lần, mỗi lần lăn độ vài phút. Chẳng bao lâu mép sẽ được kéo lên cân bằng với mép lành.
29. Mắt không di động được
Chỉ cần gõ vài chục lần vào huyệt nằm ở phía trước và dưới bình tai, mắt sẽ chuyển động bình thường. Huyệt này nằm ở ngay chỗ lõm sát bình tai, khi há miệng là sờ thấy ngay. Đây là huyệt số 0 của diện chẩn và đồng thời cũng là huyệt Thính hội của Đông y.
30. Đắng miệng
Dùng ngón tay trỏ gõ mạnh vào huyệt lõm kề sát bên dưới môi dưới (huyệt 235) độ vài chục cái, miệng hết đắng liền!
31. Hàm mặt đau cứng (Thần kinh số 5)
Lấy điếu ngải cứu hơ mặt ngoài ngón tay cái (cùng bên đau) từ ngón đến giáp cổ tay. Nhớ khi hơ bàn tay phải xòe ngửa ra. Chỉ cần hơ độ vài phút, hàm mặt đau cứng sẽ mềm dần và trở lại bình thường.
32. Hắt hơi liên tục
Sẽ hết ngay trong 1 phút nếu biết lấy ngải cứu hơ dọc từ giữa trán (huyệt 103) thẳng xuống đến giữa đôi lông mày (huyệt 26).
33. Ho khan lâu ngày
Lấy ngải cứu hơ hai bên sườn mũi, hai bên mang tai (từ đỉnh tai xuống đến dái tai), cổ tay trong (của bàn tay trái đã nắm lại) và trực tiếp cổ họng.
34. Hóc (hạt trái cây, xương)
Bấm hoặc gõ vào huyệt sát đầu nhân trung (huyệt 19) nhiều lần.
35. Các khớp ngón tay khó co duỗi
Lấy ngải cứu hơ đầu xương các đốt ngón tay rồi lăn, vê các đốt đó nhiều lần.
36. Mắt quầng thâm
Lấy ngải cứu hơ trực tiếp vào mắt, quầng thâm sẽ tan dần.
37. Buồn ngủ nhíu mắt lại
Vò hai tai một lúc là tỉnh ngủ liền.
38. Nhảy mũi
Lấy ngón tay trỏ cào từ cửa lỗ mũi xuống đến môi vài chục cái là hết nhảy mũi!
40. Quai bị
Bấm huyệt ngay sát dái tai bên sưng (huyệt 14) rồi hơ dái tai đối xứng độ vài phút. Ngày làm nhiều lần, quai bị tiêu rất nhanh.
41. Nhức răng
Hơ ngải cứu quanh vùng má bên đau độ 1 phút, răng hết nhức liền.
42. Mắt đỏ
Gạch đầu gan bàn tay dưới 3 ngón tay giữa độ vài phút, mắt đỏ hết rất nhanh. Nhớ mắt đỏ bên nào, gạch bàn tay cùng bên.
43. Mắt nhức
Hãy dùng đầu ngón tay trỏ cào đỉnh tai (huyệt 16) bên mắt nhức độ một lúc, mắt hết nhức liền.
44. Mắt nháy (giật)
Dùng đầu ngón tay trỏ cào vào phần dưới (huyệt 179) của đầu lông mày bên mắt bị nháy một lúc, mắt sẽ hết giật.
45. Tê lưỡi, cứng lưỡi
a- Hơ ngải cứu xong rồi vê ngón tay cái bàn tay trái một lúc, lưỡi hết tê.
b- Gõ vào huyệt sát trên dái tai độ 1 phút, hết cứng lưỡi.
46. Khản tiếng
a- Chà xát vùng gáy cho nóng lên độ vài phút là hết.
b- Dùng ngón tay trỏ gõ mạnh vào vùng trước dái tai nhiều lần trong ngày
Nguồn sưu tầm
Thứ Bảy, 14 tháng 3, 2026
VÒNG HỢP ÂM
Trong âm nhạc, vòng hợp âm (chord progression) là một chuỗi các hợp âm được sắp xếp theo một thứ tự nhất định, lặp đi lặp lại xuyên suốt bài hát hoặc một đoạn nhạc. Nó đóng vai trò như "khung xương" hay "nền móng" để người nhạc sĩ xây dựng giai điệu và lời ca lên trên đó.
Dưới đây là 10 vòng hợp âm phổ biến nhất trong nhạc Việt, từ nhạc trẻ đến Bolero, được người chơi đàn bình dân đặc biệt yêu thích vì sự gần gũi và dễ đi vào lòng người:
1. Vòng Canon (C - G - Am - Em - F - C - F - G)
Đây là "vòng hợp âm quốc dân". Hầu như mọi bài nhạc trẻ ballad nhẹ nhàng hoặc nhạc pop tươi sáng đều có thể áp dụng vòng này.
Ví dụ: Xe đạp, Suy nghĩ trong anh.
2. Vòng "Bốn hợp âm thần thánh" (C - G - Am - F)
Vòng này cực kỳ phổ biến vì tính đa năng, có thể chơi được hàng trăm bài hát khác nhau chỉ với 4 hợp âm cơ bản.
Ví dụ: Làm vợ anh nhé, Chân ngắn.
3. Vòng Thứ cơ bản (Am - F - C - G)
Tạo cảm giác hiện đại, hơi buồn nhưng vẫn có nội lực. Rất nhiều bài nhạc Pop/Rock Việt Nam sử dụng cấu trúc này.
Ví dụ: Nơi tình yêu bắt đầu, Anh sai rồi.
4. Vòng Bolero truyền thống (Am - Dm - E7 - Am)
Đây là linh hồn của nhạc vàng. Vòng này tạo ra âm hưởng ray rứt, tự sự đặc trưng của dòng nhạc miền Nam.
Ví dụ: Con đường xưa em đi, Thành phố buồn.
5. Vòng 1 - 4 - 5 (Am - Dm - Em/E7)
Dành cho các điệu Slow Rock hoặc Boston trữ tình. Sự chuyển đổi giữa bậc 1, 4 và 5 tạo ra sự giải quyết âm thanh rất thuận tai.
Ví dụ: Lòng mẹ, Nhật ký đời tôi.
6. Vòng 2 - 5 - 1 (Dm7 - G7 - Cmaj7)
Dù mang hơi hướng Jazz/Pop nhưng trong nhạc Việt hiện đại (như các bài của Vũ, Chillies), vòng này được dùng rất nhiều để tạo cảm giác sang trọng, thư thái.
Ví dụ: Lạ lùng, Bước qua nhau.
7. Vòng Quảng 4 (Am - Dm - G - C - F - Bdim - E7 - Am)
Vòng này tạo ra sự chuyển động liên tục, thường thấy trong các bài hát có giai điệu mượt mà, nhiều cảm xúc.
Ví dụ: Diễm xưa, Hạ trắng.
8. Vòng Ballad cổ điển (Am - G - F - E7)
Một vòng hợp âm đi xuống dần, mang lại cảm giác buồn bã, trầm tư, rất hợp với những bài hát tâm trạng.
Ví dụ: Cát bụi, Tình xa.
9. Vòng Pop vui tươi (C - Am - F - G)
Thường dùng cho các bài hát nhịp nhanh, vui vẻ hoặc nhạc thiếu nhi, nhạc sinh hoạt tập thể.
Ví dụ: Bốn phương trời, Vào hạ.
10. Vòng "Ngũ cung" biến tấu (Am - C - D - F)
Thường xuất hiện trong các bài nhạc Việt có âm hưởng dân gian đương đại hoặc Rock pha chút chất liệu truyền thống.
Ví dụ: Chiếc khăn piêu, Son.
Mẹo nhỏ cho bạn:
Nếu bạn đang tập đệm hát hoặc làm nhạc karaoke, việc nắm vững vòng Am - Dm - G - C - F - E7 - Am sẽ giúp bạn xử lý được khoảng 70-80% các bài hát trữ tình Việt Nam phổ thông.
VÒNG HỢP ÂM BOLERO
Trong nhạc Bolero – dòng nhạc "vàng" gắn liền với đời sống bình dân Việt Nam – các ca khúc như "Con đường xưa em đi", "Thành phố buồn", hay "Sầu lẻ bóng" thường vận hành dựa trên những quy luật hòa âm rất đặc trưng để tạo ra cảm giác nỉ non, tự sự.
Dưới đây là các vòng hợp âm "xương sống" mà những người chơi đàn phong trào hoặc nhạc công đám tiệc thường sử dụng:
1. Vòng hợp âm cơ bản (Bậc I - IV - V)
Đây là cấu trúc tối giản nhất, thường dùng cho giọng La thứ (Am):
Vòng: Am - Dm - E7 - Am
Đặc điểm: Sự chuyển đổi từ hợp âm chủ (Am) sang hợp âm át (E7) tạo ra một sức hút mãnh liệt, khiến giai điệu có độ "treo" và giải quyết về âm chủ rất êm tai.
Áp dụng: Hầu hết các câu hát trong "Con đường xưa em đi" đều xoay quanh trục này.
2. Vòng quãng 4 đi xuống (Vòng tuần hoàn)
Đây là vòng hợp âm "sang" hơn một chút, tạo sự mượt mà và giúp ca sĩ dễ luyến láy:
Vòng: Am - Dm - G - C - F - E7 - Am
Phân tích:
Am -> Dm: Bắt đầu nỗi buồn.
G -> C: Tạo sự tươi sáng nhẹ (thường rơi vào các ca từ hoài niệm về kỷ niệm đẹp).
F -> E7: Chuẩn bị cho sự kịch tính, dồn nén trước khi kết thúc câu.
Ví dụ: Đoạn "Chiến trường anh bước đi..." thường dùng các biến tấu từ vòng này để tăng cảm xúc.
3. Vòng hợp âm ở đoạn Điệp khúc (Chorus)
Trong Bolero, đoạn điệp khúc thường chuyển tông (ly tâm) sang Đô trưởng (C) hoặc các hợp âm trưởng để tạo sự cao trào, sáng sủa hơn trước khi quay lại nỗi buồn của tông thứ:
Vòng: C - F - G7 - C (sau đó kết nối về E7 - Am)
Cảm giác: Mang lại sự hy vọng hoặc hồi tưởng rực rỡ, giúp bài hát không bị quá u uất từ đầu đến cuối.
4. Cấu trúc hợp âm trong "Con đường xưa em đi" (Tone Am)
Nếu bạn cầm đàn Guitar hoặc Organ, có thể áp dụng khung sau:
Vào bài: Am (Con đường xưa em đi) -> Dm (vàng dẫn lối) -> Am (chiều nay).
Chuyển tiếp: E7 (Gói ghém kỷ niệm) -> Am (vào trong tim).
Điệp khúc: Chuyển sang C (Ghi dấu chân người) -> F (thế hệ) -> G7 (sau này).
Tại sao người bình dân lại thích những vòng này?
Dễ nhớ: Chỉ cần thuộc 5-6 thế tay cơ bản là có thể đệm được cả nghìn bài.
Hợp với giọng hát: Cấu trúc này hỗ trợ rất tốt cho cách hát "bolero" (xuống thấp nỉ non, lên cao vừa phải).
Tính kể chuyện: Vòng hợp âm Bolero thường có nhịp điệu chậm rãi (2/4 hoặc 4/4), tạo không gian cho lời ca kể về thân phận, tình yêu và quê hương.
VÒNG HỢP ÂM TRONG NHẠC TRỊNH CÔNG SƠN
Nhạc Trịnh Công Sơn có một phong cách hòa âm rất riêng biệt, vừa mang tính cổ điển (Semi-classic), vừa có chút hơi hướng Jazz và Blue, nhưng vẫn giữ được sự mộc mạc của tâm hồn Việt.
Các vòng hợp âm của ông thường không quá lắt léo về mặt kỹ thuật, nhưng lại rất giàu tính "chuyển động" để diễn tả sự trôi chảy của thời gian, thân phận và hư vô.
Dưới đây là các vòng hợp âm đặc trưng nhất trong nhạc Trịnh:
1. Vòng quãng 4 đi xuống (Vòng tuần hoàn kinh điển)
Đây là "linh hồn" trong các bản Slow Rock hoặc Boston của Trịnh Công Sơn. Nó tạo ra một dòng chảy âm thanh liên tục, không dứt.
Cấu trúc (Giọng Am): Am - Dm7 - G7 - Cmaj7 - Fmaj7 - Bm7b5 - E7 - Am
Cảm giác: Sang trọng, mượt mà và hơi mang tính "trình diễn" phòng trà.
Ví dụ: Diễm xưa, Hạ trắng, Ru em từng ngón xuân nồng.
2. Vòng hợp âm Bass đi xuống (Descending Bassline)
Nhạc Trịnh rất chuộng việc giữ nguyên hợp âm chủ nhưng thay đổi nốt Bass thấp dần để tạo cảm giác hụt hẫng, lãng đãng.
Cấu trúc: Am - Am/G - F#m7b5 - Fmaj7 - E7
Cảm giác: Diễn tả sự tàn phai, rơi rụng hoặc nỗi buồn thâm trầm.
Ví dụ: Cát bụi, Tình xa, Đêm thấy ta là thác đổ.
3. Vòng "Ly tâm" sang Trưởng (Parallel Major/Relative Major)
Ông thường xuyên chuyển đổi giữa tông Thứ và tông Trưởng một cách khéo léo để thay đổi màu sắc cảm xúc (từ tối sang sáng và ngược lại).
Cấu trúc: Đang ở Am (buồn) bất ngờ chuyển sang A Trưởng hoặc C Trưởng ở những câu hát mang tính triết lý hoặc hy vọng.
Ví dụ: Trong bài Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui hoặc Để gió cuốn đi.
4. Vòng Blue/Jazz đơn giản (Vòng II - V - I)
Trong các bài nhạc có tiết tấu vui tươi hơn (như Swing hoặc Fox), ông sử dụng vòng này để tạo sự phóng khoáng.
Cấu trúc: Dm7 - G7 - Cmaj7
Ví dụ: Quỳnh hương, Nắng thủy tinh.
5. Sử dụng các hợp âm "màu" (Hợp âm 7, Mmaj7, Add9)
Người bình dân khi chơi nhạc Trịnh thường thích thêm các nốt "màu" để tiếng đàn nghe có chiều sâu hơn:
Thay vì đánh Am đơn thuần, họ thường đánh Am7 hoặc Am9.
Thay vì E7, họ dùng E7b9 để tạo sự kịch tính kiểu cổ điển.
Bảng tóm tắt cho người mới tập đệm nhạc Trịnh:
| Tên vòng | Các hợp âm chính (Tông Am) | Cảm xúc mang lại |
| Vòng Cổ điển | Am - Dm - G - C - F - E7 - Am | Mượt mà, dễ hát, phổ thông. |
| Vòng Tự sự | Am - Am/G - D/F# - F - E7 | Trầm mặc, suy tư về thân phận. |
| Vòng Điệp khúc | C - Em - Am - Dm - G7 - C | Sáng sủa, cao trào, hoài niệm. |
Một điểm thú vị: Nhạc Trịnh Công Sơn rất kỵ việc đệm quá "dày" hay quá chát chúa. Người chơi đàn giỏi thường chọn cách rải (Arpeggio) nhẹ nhàng hoặc quạt chả (Strumming) thật êm để làm nổi bật lời ca đầy chất thơ của ông.
Nguồn: Sưu tầm.
Thứ Tư, 25 tháng 2, 2026
ÁNH SÁNG XANH TIÊU DIỆT SIÊU VI KHUẨN NHƯ THẾ NÀO - Tạp chí Harvard Medicine
ÁNH SÁNG XANH TIÊU DIỆT SIÊU VI KHUẨN NHƯ THẾ NÀO
*Quang y học mở ra một hướng điều trị đầy hứa hẹn nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng kháng kháng sinh*
Vi khuẩn có thể là một trong những dạng sống đơn giản nhất, nhưng chúng ngày càng “qua mặt” các loại thuốc được thiết kế để kiểm soát chúng.
Hãy lấy MRSA , một loại vi khuẩn gây nhiễm trùng tụ cầu, làm ví dụ. Vi khuẩn này có thể xâm nhập ngay cả những vết thương nhỏ nhất, tạo thành các ổ mủ và những nhiễm trùng da dai dẳng. Trong những trường hợp nặng hơn, nó có thể xâm nhập sâu vào cơ thể, biến một vết trầy xước thành nhiễm trùng huyết. Bám dính lên bề mặt bằng các màng sinh học giống như keo và “quá giang” trên những bàn tay chưa được rửa sạch, MRSA thường tấn công những bệnh nhân dễ tổn thương trong bệnh viện.
Điều đáng sợ hơn cả là vị thế của nó như một “siêu vi khuẩn” – tức là tác nhân gây bệnh đã tiến hóa khả năng kháng kháng sinh. Kể từ khi penicillin mở ra “kỷ nguyên kháng sinh” vào giữa thế kỷ 20, theo Jeffrey Gelfand, giáo sư y khoa bán thời gian tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts (Massachusetts General Hospital – Mass General), việc sử dụng quá mức các thuốc này “đã dẫn đến rất nhiều cơ chế kháng vi sinh khác nhau”, khiến những vết thương nhiễm vi khuẩn như MRSA ngày càng khó điều trị. Một số chuyên gia dự đoán rằng đến năm 2050, các mầm bệnh kháng thuốc có thể gây tử vong nhiều hơn cả ung thư.
Chính vì vậy, Gelfand đã nghiên cứu một phương pháp mới để đối phó với MRSA và các siêu vi khuẩn khác: ánh sáng xanh. Hãy hình dung một thiết bị trông giống như một miếng băng bằng silicone. Thành phần hoạt động của nó không phải là kháng sinh hay thuốc nào khác, mà là những đèn LED siêu nhỏ được nhúng trong lớp silicone, phát ra ánh sáng ở những bước sóng xác định. Gelfand phát triển thiết bị này cùng với Laisa Negri, nghiên cứu viên da liễu, và các đồng nghiệp tại Trung tâm Wellman về Quang y học (Wellman Center for Photomedicine) thuộc Mass General – trung tâm nghiên cứu học thuật lớn nhất thế giới tập trung vào tác động của ánh sáng đối với sinh học con người.
Công cụ mới này dựa trên hơn một thập kỷ nghiên cứu tiền lâm sàng tại Wellman Center, cho thấy ánh sáng xanh có thể ức chế ngay cả những tác nhân vi khuẩn cứng đầu nhất. Nếu được chứng minh hiệu quả ở người, phương pháp này có thể bổ sung một lựa chọn mới hiếm hoi vào kho vũ khí ngày càng thu hẹp chống lại nhiễm trùng kháng thuốc.
Ánh sáng như một phương thuốc
Phổ điện từ được sắp xếp theo mức năng lượng của từng photon. Ánh sáng mà mắt người nhìn thấy chỉ chiếm một phần nhỏ của phổ này. Ánh sáng xanh kháng khuẩn nằm trong vùng ánh sáng nhìn thấy, với bước sóng từ 405 đến 470 nanomet.
Ánh sáng có thể tạo ra những tác động mạnh mẽ lên sinh vật sống. Nó là một dạng năng lượng, chuyển động như sóng khi truyền trong không gian và hành xử như hạt khi tương tác với vật chất, truyền năng lượng theo từng “xung” nhỏ. Bước sóng – khoảng cách giữa các đỉnh sóng – quyết định màu sắc mà chúng ta cảm nhận được, cũng như mức năng lượng mà mỗi photon mang theo.
Các photon tương tác với vật chất theo những cách khác nhau tùy vào mức năng lượng của chúng. Ví dụ, tia cực tím (UV) có thể làm hỏng DNA của tế bào. Điều này khiến UV rất hiệu quả trong việc tiêu diệt vi khuẩn và điều trị nhiễm trùng da, theo Tianhong Dai, phó giáo sư da liễu tại Mass General. Tuy nhiên, tia UV cũng gây tổn thương DNA trong tế bào người, có thể dẫn đến những tác dụng phụ nguy hiểm như ung thư.
Trước đây tại Wellman Center, Dai đã nghiên cứu việc sử dụng tia UV để chống lại vi khuẩn kháng thuốc. Nhưng do lo ngại về tác dụng phụ, ông chuyển sang tìm hiểu các nghiên cứu về việc dùng ánh sáng xanh điều trị mụn trứng cá bằng cách ức chế vi khuẩn gây mụn. Ánh sáng xanh có năng lượng thấp hơn UV và không trực tiếp bị DNA của tế bào hấp thụ. Dai quyết định điều tra xem liệu và bằng cách nào ánh sáng xanh có thể tiêu diệt các vi khuẩn gây nhiễm trùng vết thương mà kháng sinh khó kiểm soát.
Khi vi khuẩn gặp ánh sáng xanh
Trong một trong những nghiên cứu đầu tiên công bố năm 2013, Dai và cộng sự chiếu ánh sáng xanh lên tế bào MRSA trong đĩa petri, rồi quan sát bằng kính hiển vi mạnh. Họ thấy một “khung cảnh tận thế”: mảnh vỡ tế bào, thành tế bào nứt vỡ và cấu trúc bên trong bị phá hủy. Dường như ánh sáng đã “đập tan” vi khuẩn. Khi thử trên chuột có vết thương da nhiễm MRSA, họ là những người đầu tiên chứng minh ánh sáng xanh có thể ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn kháng thuốc trong mô hình động vật.
Sau đó, Dai tiến hành hàng chục nghiên cứu được NIH tài trợ, thử nghiệm ánh sáng xanh đối với nhiều loại vi khuẩn khác nhau. Ông chứng minh hiệu quả của nó với Acinetobacter baumannii – một siêu vi khuẩn nổi tiếng gây nhiễm trùng vết thương chiến đấu ở binh sĩ – cũng như các tác nhân nấm tồn tại trong màng sinh học. Ông sử dụng các phân tử huỳnh quang phát sáng bên trong vi khuẩn và thuốc nhuộm cho thấy DNA bị tổn thương để làm rõ cơ chế tác động.
Ông phát hiện rằng ánh sáng xanh khai thác một điểm yếu của nhiều vi khuẩn: nồng độ cao các phân tử gọi là porphyrin – những phân tử thực hiện các chức năng quan trọng và hấp thụ mạnh ánh sáng xanh. Khi ánh sáng chiếu vào, porphyrin bị “kích thích”, khởi phát các phản ứng tạo ra các phân tử oxy phản ứng (ROS) trong tế bào. Những phân tử này phá vỡ màng tế bào, làm gãy DNA, oxy hóa protein và lipid. Tổn thương tích tụ cho đến khi tế bào chết.
Điều thú vị là cơ chế này ít có khả năng tạo ra kháng thuốc so với kháng sinh. Kháng sinh thường nhắm vào một cơ chế cụ thể trong vi khuẩn, như một enzyme hoặc quá trình tế bào. Những vi khuẩn có đột biến giúp chúng kháng lại sẽ sống sót và sinh sôi. Ngược lại, ROS do ánh sáng xanh tạo ra gây tổn thương đồng thời nhiều bộ phận của tế bào, khiến vi khuẩn khó tiến hóa để “thoát thân”. Dai thậm chí còn thử chiếu nhiều đợt ánh sáng liên tiếp để gây kháng thuốc nhưng không thấy hiệu quả điều trị suy giảm.
Một ưu điểm khác là tế bào động vật dường như ít bị ảnh hưởng hơn. Tế bào người chứa lượng porphyrin thấp hơn nhiều so với vi khuẩn và có hệ thống phòng vệ tốt hơn chống lại stress oxy hóa.
Tuy vậy, liều cao ánh sáng xanh có thể ảnh hưởng đến mức năng lượng hoặc khả năng chống stress oxy hóa của tế bào người. Ngoài ra, các vi khuẩn khác nhau có mức và loại porphyrin khác nhau, nên độ nhạy cũng khác nhau. “Chúng ta cần xác định ‘cửa sổ điều trị’ an toàn cho người mà vẫn tiêu diệt hiệu quả mầm bệnh,” Dai nói.
Làm sáng tỏ các phương pháp điều trị truyền thống
Trong một nghiên cứu năm 2024 đăng trên Nature Communications, Mei X. Wu hợp tác với các nhà nghiên cứu tại Đại học Y Thượng Hải Giao Thông để phát triển và thử nghiệm thiết bị ánh sáng xanh đeo được, linh hoạt.
Để giảm liều ánh sáng cần thiết cho nhiễm trùng phức tạp, Wu phát hiện rằng kết hợp liều nhẹ ánh sáng xanh với dung dịch bôi ngoài da chứa carvacrol (hoạt chất trong tinh dầu oregano) có thể tiêu diệt MRSA nhiều hơn khoảng 80.000 lần so với ánh sáng xanh đơn thuần. Carvacrol hoạt động như một “tiền chất nhạy sáng”, làm tăng sản sinh ROS khi vi khuẩn được chiếu ánh sáng xanh.
Wu và cộng sự đã sàng lọc hàng chục hợp chất từ các cây thuốc trong y học cổ truyền Trung Quốc để tìm chất có tác dụng hiệp đồng. Bà cho rằng trong lịch sử, con người làm việc ngoài trời dưới ánh nắng – nguồn ánh sáng xanh tự nhiên lớn nhất. Khoảng 1/4 đến 1/3 ánh sáng ban ngày nằm trong dải xanh. Có thể ánh sáng xanh là “mắt xích còn thiếu” giải thích vì sao các cây thuốc truyền thống như cỏ xạ hương từng hiệu quả trong điều trị nhiễm trùng da.
“Ở Trung Quốc, trước khi có kháng sinh, thầy thuốc làng vẫn điều trị được nhiễm trùng; họ chỉ cần hái một loại cây đặc biệt,” bà nói. “Cây thuốc rất hiệu quả, vì con người khi đó tiếp xúc với nhiều ánh nắng hơn.”
Đưa ánh sáng xanh đến giường bệnh
Dù hiệu quả trong phòng thí nghiệm và mô hình động vật rất ấn tượng, Gelfand và Negri lưu ý rằng vẫn còn vài bước nữa trước khi áp dụng lâm sàng. Một số thiết bị ánh sáng xanh đã được chấp thuận điều trị mụn trứng cá, nhưng công suất thấp hơn thiết bị đang nghiên cứu.
Năm 2025, nhóm nghiên cứu thử nghiệm thiết bị trên mô hình lợn – gần nhất với da người. Đây là nghiên cứu đầu tiên công bố về thiết bị công suất cao tiêu diệt siêu vi khuẩn trên động vật lớn. Sau hai ngày điều trị, mức MRSA ở vết thương giảm hơn 99,99% so với nhóm không điều trị.
Dù còn thách thức như tối ưu chi phí sản xuất, xác định liều tối ưu và đánh giá tác dụng phụ, các nhà nghiên cứu tin rằng thiết bị đã tiến gần hơn đến thử nghiệm lâm sàng ở người.
Một số thiết bị khác đang được phát triển, như ống tai có laser nhỏ phát sáng để chống màng sinh học gây viêm tai giữa tái phát ở trẻ em, hay sợi quang học chiếu sáng không gian quanh khớp nhân tạo để ngăn nhiễm trùng kháng thuốc.
Các phương pháp này là bước tiến quan trọng trong chiến lược đa hướng nhằm chống lại mối đe dọa ngày càng tăng của siêu vi khuẩn.
“Chúng tôi không kỳ vọng ánh sáng xanh thay thế kháng sinh; mà sẽ bổ trợ, giúp giảm số ngày phải dùng kháng sinh toàn thân hoặc đường uống,” Gelfand nói. “Bất cứ điều gì giúp giảm kháng thuốc cuối cùng sẽ cứu sống con người, tiết kiệm chi phí và giảm đau khổ. Chúng ta cần tận dụng mọi cơ chế có thể để đạt mục tiêu đó.”
&&&
Liên kết nguồn bài từ Harvard Medicine:
How Blue Light Kills Superbugs
&&&
ÁNH SÁNG XANH LÀ GÌ?
TRẢ LỜI CỦA ChatGPT
Trong bài viết trên, “ánh
sáng xanh” dùng để chữa bệnh không phải là ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại
hay ánh đèn trang trí, mà là ánh sáng có bước sóng xác định (405–470 nanomet),
được tạo ra bằng các thiết bị y sinh chuyên dụng.
Dưới đây là các loại
thiết bị được nhắc đến và đang được nghiên cứu:
1️.Miếng băng silicone gắn đèn LED
Nhóm của Jeffrey
Gelfand và Laisa Negri tại Massachusetts General Hospital phát triển một thiết
bị giống như miếng băng vết thương:
*Làm bằng silicone mềm,
linh hoạt
*Bên trong có các đèn
LED siêu nhỏ
*Phát ra ánh sáng xanh ở
bước sóng chính xác
*Đặt trực tiếp lên vết
thương nhiễm trùng
Đặc điểm:
Không dùng thuốc
Không tiêm truyền
Chiếu khoảng 60–90 phút
mỗi ngày
Trong thử nghiệm trên lợn:
giảm >99,99% MRSA sau 2 ngày
2️.Thiết bị ánh sáng xanh điều trị mụn (đã được FDA chấp thuận)
Trước đó, ánh sáng xanh
đã được dùng để điều trị mụn trứng cá.
Các thiết bị này thường:
*Là đèn chiếu tại phòng
khám da liễu
*Hoặc mặt nạ LED đeo
ngoài da
*Công suất thấp hơn loại
dùng để diệt “siêu vi khuẩn”
3️. Ống tai có gắn laser siêu nhỏ
Nhóm của Tianhong Dai
đang phát triển:
* Ống tai đặt trong tai
trẻ em
* Bên trong có nguồn sáng
laser nhỏ
* Nhằm tiêu diệt màng
sinh học vi khuẩn gây viêm tai giữa tái phát
4️. Sợi quang học chiếu sáng bên trong cơ thể
Tại Mass General, các
bác sĩ chỉnh hình phát triển:
* Sợi quang học rất nhỏ
* Có thể đưa vào gần khớp
nhân tạo
* Chiếu ánh sáng xanh để
tiêu diệt vi khuẩn kháng thuốc ở nơi kháng sinh khó tiếp cận
Về mặt kỹ thuật, ánh sáng được tạo ra bằng gì?
Chủ yếu bằng:
Đèn LED y khoa
(Light Emitting Diode)
* Tạo ánh sáng đơn sắc
chính xác (405–470 nm)
* Ít sinh nhiệt
* Tiết kiệm điện
* Có thể điều chỉnh cường
độ
Laser công suất
thấp
* Tập trung năng lượng
cao hơn
* Dùng cho vùng sâu hoặc
khó tiếp cận
Lưu ý quan trọng
Ánh sáng xanh điều trị:
* Không phải ánh sáng
xanh từ điện thoại
* Không phải ánh sáng mặt
trời tự nhiên
* Không thể tự làm tại
nhà bằng đèn LED thông thường
* Cần bước sóng, công suất
và thời gian chiếu chính xác
Tóm lại
Ánh sáng xanh chữa bệnh
trong bài viết được tạo ra bằng:
* Miếng băng LED silicone
đeo trên vết thương
* Đèn LED chuyên dụng tại
phòng khám
* Ống tai có laser siêu
nhỏ
* Sợi quang nội soi trong
cơ thể
Đây là một hướng điều
trị không dùng thuốc, đang được nghiên cứu như giải pháp bổ trợ kháng sinh
trong kỷ nguyên kháng thuốc.
&&&
Nguyên văn bài bằng tiếng Anh chép lại từ liên kết trên để đề phòng liên kết bị thất lạc:
How Blue Light Kills Superbugs
Photomedicine offers a promising new avenue of treatment to
combat the crisis of antibiotic resistance
Bacteria may be among the simplest life forms, but they’re
increasingly outsmarting the drugs designed to curtail them.
Take MRSA, a bug that causes staph infections. This bacterium
can infect even the tiniest wounds, forming pockets of pus and stubborn skin
infections. In worse cases, it can infiltrate the body, turning a scrape into
sepsis. Sticking to surfaces in glue-like biofilms and hitching rides on
unwashed hands, it tends to afflict vulnerable patients in hospitals.
What’s even more menacing about this microbe, though, is its
status as a so-called superbug: a pathogen that has evolved resistance to
antibiotics. Since the development of penicillin ushered in the “antibiotic
era” in the mid-20th century, says Jeffrey Gelfand, an HMS professor of
medicine, part-time, at Massachusetts General Hospital, the overzealous use of
these drugs “has led to many, many different mechanisms of antimicrobial
resistance,” making wounds infected with microbes like MRSA increasingly tough
to treat. Some experts predict that, by 2050, drug-resistant pathogens
could kill more people than cancer.
That’s why Gelfand has been exploring a new approach to
tackling MRSA and other superbugs: blue light. Picture a device that looks
something like a bandage made of silicone. Its active ingredient is not an
antibiotic or other drug, but tiny LEDs embedded in the silicone that shine at
specific wavelengths. Gelfand developed the device alongside Laisa Negri, an
HMS research fellow in dermatology, and colleagues at the Wellman Center for
Photomedicine at Mass General, the world’s largest academic research center
focused on the effects of light on human biology.
The new tool is based on more than a decade of Wellman Center
research in preclinical models revealing that blue light can curtail even the
most stubborn bacterial pathogens. If proven viable in people, the approach
could add a rare new option to a shrinking arsenal of defenses against
drug-resistant infections.
Light as medicine
The electromagnetic spectrum is organized by the amount of
energy in an individual photon. The light that is visible to humans forms one
small part of the spectrum. Antimicrobial blue light sits within that visible
light range, with wavelengths between 405 and 470 nanometers. Hover over different
dots to learn more about light’s effects on biology.
Light can exert powerful effects on living things. It’s a
form of energy that acts like a wave as it moves through space and behaves like
particles when it interacts with matter, delivering energy in small bursts. A
light’s wavelength, the distance between the peaks of its waves, determines how
we perceive its color, as well as how much energy each particle, or photon,
carries.
Those photons interact with matter in different ways
depending on how energetic they are. Ultraviolet light, for example, can damage
cells’ DNA. That makes UV very effective at killing bacteria and treating skin
infections, says Tianhong Dai, an HMS associate professor of dermatology at
Mass General. But UV exposure also damages DNA in human cells, which can lead
to harmful side effects like cancer.
Earlier in his career at the Wellman Center, where he has
been an investigator for 20 years, Dai explored using UV light to fight
drug-resistant microbes. But as he became frustrated by its side effects, he
came across research on the use of blue light to treat acne by curtailing
pimple-causing microbes. Blue light sits closer than UV to the low-energy end
of the electromagnetic spectrum and is not directly absorbed by cells’ DNA. Dai
decided to investigate whether and how blue light might combat wound-infecting
bacteria that antibiotics struggle to kill.
When bugs meet blue light
In one of his first studies on antimicrobial blue light,
published in 2013, Dai and colleagues beamed blue light on MRSA cells in a
petri dish before zooming in on those cells using a powerful microscopic
camera. Through the lens, they saw something of an apocalyptic landscape:
broken cell debris, cracked cell walls, and mangled insides. The light had
seemingly shattered the bacteria. They tested the light on MRSA-infected skin
abrasions in mice and were the first to demonstrate that blue light could halt
the growth of the drug-resistant microbe in an animal model.
Dai went on to conduct dozens of NIH-funded studies pitting
blue light against a range of microbes. He demonstrated its effectiveness
against Acinetobacter baumannii, for example, a superbug notorious
for infecting combat-related wounds in soldiers, as well as fungal pathogens that thrive alongside bacteria in sticky biofilms.
Along the way, he used clever tools — like fluorescent molecules that can glow
inside bacteria and stains that reveal damaged DNA — to help elucidate how blue
light harms bacteria.
| Tianhong Dai (right) and student Yingbo Zhu use bioluminescence imaging to assess the efficacy of antimicrobial blue light in treating bacterial wound infections. |
He’s learned that blue light exploits a convenient
vulnerability found in many microbes: high levels of specific molecules, called
porphyrins, that carry out key functions. These molecules happen to absorb
light very strongly in the blue range of wavelengths. When light hits the
porphyrins, they get “excited,” says Dai, triggering reactions that release
bursts of reactive oxygen species into cells. Those highly reactive oxygen
molecules crack the cells’ membranes, break their DNA, and oxidize proteins and
lipids. Damage piles up until the cells die.
What makes this process so interesting, Dai says, is that it
appears less likely than antibiotic drugs to induce resistance. Traditional
antibiotics tend to exploit a precise mechanism in the bacteria, like a single
enzyme or cellular process. The drugs wipe out most of the bugs, sparing only
those that might have a small genetic mutation that helps them withstand its
mechanism of action. As those survivors multiply, the antibiotic loses
effectiveness. In contrast, the reactive oxygen molecules generated by blue
light damage many processes and parts of cells at once. There’s no simple way
for microbes to evolve an escape route. Dai has even conducted experiments
exposing bacterial communities to repeated rounds of light to try to induce resistance, but he found no evidence that the
effectiveness of the treatment waned over time.
Another perk of blue light is that animal cells appear to be
relatively unharmed by the mechanisms it exploits. Human cells contain far
lower levels of porphyrins than most bacterial cells, Dai explains, making them
less susceptible to the light. We also tend to have better defenses against
reactive oxygen species, as well as larger, more complex cells that are harder
to kill.
Still, some studies have suggested that higher doses of blue
light can affect human cells’ energy levels or their ability to cope with
oxidative stress. And Dai has found that different bacteria have different
levels and types of porphyrins, which makes some bugs more susceptible than others
to the treatment. “We’ll need to find therapeutic windows that are safe to
humans while effectively killing different pathogens,” he says, noting that
this is true of any drug, including standard antibiotics.
Illuminating traditional treatments
For a 2024 study published in Nature
Communications, Mei X. Wu collaborated with researchers at the Shanghai Jiao
Tong University School of Medicine to develop and test a wearable, flexible
blue light device.
To reduce the doses of light needed to treat complex
infections, some researchers are finding ways to amplify blue light’s effects.
Mei X. Wu, an HMS professor of dermatology at Mass General, found that pairing
a gentle dose of blue light with a topical solution containing the active
ingredient in oregano essential oil eliminated around 80,000 times more
MRSA bacteria than
blue light alone. The compound, called carvacrol, works as a
“pro-photosensitizer,” Mei says, converting to compounds that magnify the
production of reactive oxygen molecules in bacteria beamed with blue light.
To identify substances that synergize with blue light, Wu and
colleagues screened dozens of compounds from plants used in traditional Chinese
medicine. The Wellman Center researcher, who was born in China, suspects that
blue light’s utility in medicine dates back further than most people realize.
Until recently in human history, Wu explains, people tended
to work outside under the most prominent natural source of blue light: the sun.
Around one quarter to one third of the light in daylight is estimated to be
within the blue range of wavelengths. Perhaps blue light is a missing link that
helps explain why traditional plants like thyme were used to combat skin
infections in the past but appear to be less effective in modern lab studies.
“In China, before we had antibiotics, the countryside doctors
could treat infections; they’d just grab a special plant,” she says. “The
plants were very effective, because people got a lot more sunlight.”
Bringing blue light to the bedside
While blue light’s effectiveness in petri dishes and animal
models has been impressive, Gelfand and Negri caution that it’s still several
steps away from use in the clinic. Some blue light devices are already approved
and used to treat acne in humans, but “those types of devices use lower power
than the one we’re studying now,” says Negri.















